Hiệu ứng & dòng nhựa
Nhựa cầu vồng và đa sắc (Rainbow, Multi-Color): cách hoạt động và mẹo in
Tony Swift · Cập nhật
Nhựa in 3D cầu vồng (rainbow, gradient) là sợi có màu chuyển dần theo chiều dài cuộn, nên khi in, màu hiện ra trên vật thay đổi theo lớp in mà máy không cần thay sợi. Còn nhựa đa sắc (multi-color) là loại có nhiều màu nằm trong cùng một sợi, nên mỗi lớp in đã mang nhiều màu cùng lúc. Hiểu hai cơ chế này giúp bạn chọn mẫu và cài đặt để dải màu đẹp như mong muốn.
Sợi cầu vồng hoạt động thế nào
Trong sợi cầu vồng, nhà sản xuất cho màu thay đổi dần dọc theo chiều dài sợi: một đoạn màu này nối mượt sang đoạn màu khác, rồi chu kỳ lặp lại trên suốt cuộn. Độ dài mỗi đoạn màu do từng nhà sản xuất quyết định và không có chuẩn chung, nên hai cuộn cùng tên gọi "rainbow" của hai hãng có thể cho dải màu rất khác nhau.
Máy in FDM chỉ đẩy sợi vào đầu phun theo thứ tự, nên màu bạn thấy trên vật là màu của đoạn sợi đang được đùn ra tại thời điểm đó. Vì vật được in từ dưới lên trên theo từng lớp, sự chuyển màu dọc sợi trở thành các dải màu nằm ngang trên vật. Đây là lý do catalog mô tả dòng PLA Cầu Vồng là "chuyển màu cầu vồng theo lớp in".
Vì sao độ rộng dải màu thay đổi theo kích thước vật in
Độ rộng của một dải màu phụ thuộc vào lượng sợi mỗi lớp tiêu thụ. Vật to (chu vi lớn, nhiều thành, nhiều độ đặc) dùng nhiều sợi cho mỗi lớp, nên một đoạn màu chỉ đủ cho vài lớp: dải màu mỏng và chuyển nhanh. Vật nhỏ dùng rất ít sợi mỗi lớp, nên một đoạn màu kéo dài qua rất nhiều lớp: dải màu dày, và với mẫu đủ nhỏ, cả vật có thể chỉ mang một hoặc hai màu.
Phần sợi đi vào độ đặc bên trong (infill) và các thành trong cũng "tiêu" chiều dài màu dù bạn không nhìn thấy. Vì thế cùng một mẫu, in với độ đặc cao sẽ có dải màu mỏng hơn so với khi in độ đặc thấp.
| Bạn muốn | Cách làm | Lý do |
|---|---|---|
| Dải màu rộng, chuyển chậm | In vật nhỏ, ít thành, độ đặc thấp | Mỗi lớp tốn ít sợi nên một đoạn màu phủ nhiều lớp |
| Dải màu hẹp, thấy nhiều màu | In vật lớn, hoặc in nhiều bản cùng lúc trên bàn | Mỗi lớp tốn nhiều sợi nên màu chuyển sau ít lớp |
| Toàn bộ sợi đều lộ ra bề mặt | Dùng chế độ in xoắn ốc (vase mode) | Không có infill hay thành trong nuốt mất đoạn màu |
| Các bản in giống nhau về màu | In chung một lượt trên bàn | Mọi bản dùng cùng đoạn sợi ở cùng chiều cao |
Sợi đa sắc trong một sợi khác sợi cầu vồng ở đâu
Dòng CAILAB PLA Bóng Lụa Đa Sắc được catalog mô tả là "đa sắc pha trộn trong một sợi": thay vì màu thay đổi theo chiều dài, nhiều màu cùng có mặt trong mặt cắt của sợi. Trên thị trường nói chung, kiểu sợi này thường được làm bằng cách ép đùn nhiều màu song song trong cùng một sợi (co-extrusion), nên mỗi đường nhựa đùn ra đã mang hai hoặc ba màu.
Với loại sợi nhiều màu song song nói chung, màu nào hiện ra ở một mặt của vật phụ thuộc vào hướng sợi nằm khi được đặt xuống và góc bạn nhìn, nên cùng một mẫu có thể trông khác nhau ở mặt trước và mặt sau. Đây là đặc điểm của hiệu ứng, không phải lỗi. Cách các màu được phối trong từng mã cụ thể, ví dụ Blue&Gold hay Black&Gold, bạn nên xem ảnh và mô tả trên trang sản phẩm.
Khác biệt thực tế: sợi cầu vồng cho dải màu theo chiều cao vật, phụ thuộc kích thước mẫu; sợi đa sắc trong một sợi cho hiệu ứng nhiều màu ngay từ lớp đầu, ít phụ thuộc vào kích thước mẫu hơn.
Các dòng cầu vồng và đa sắc trong catalog
Bảng dưới tóm tắt thông số in theo thông số trên trang sản phẩm của bốn dòng CAILAB có hiệu ứng nhiều màu. Hãy xem trang sản phẩm của đúng mã bạn mua trước khi in. Nếu máy của bạn chưa quen với một dòng nhựa, hãy in tháp nhiệt độ theo hướng dẫn trong bài nhiệt độ in để tìm điểm phù hợp với máy.
| Dòng | Đầu phun | Bàn | Tốc độ | Bề mặt |
|---|---|---|---|---|
| PLA Cầu Vồng | 195-220°C (khuyến nghị 205°C) | 45-60°C (khuyến nghị 55°C) | 35-60 mm/s | Bóng, chuyển màu cầu vồng theo lớp in |
| PLA Bóng Lụa Cầu Vồng | 200-220°C (khuyến nghị 210°C) | 45-60°C (khuyến nghị 55°C) | 30-50 mm/s | Bóng lụa, chuyển màu cầu vồng |
| PLA Bóng Lụa Đa Sắc | 200-220°C (khuyến nghị 210°C) | 45-60°C (khuyến nghị 55°C) | 30-50 mm/s | Bóng lụa, đa sắc pha trộn trong một sợi |
| PETG Cầu Vồng | 225-245°C (khuyến nghị 235°C) | 70-80°C (khuyến nghị 75°C) | 35-55 mm/s | Bóng, chuyển màu cầu vồng theo lớp in |
Chọn mẫu in hợp với hiệu ứng nhiều màu
- Bình hoa, chậu cây, ống bút, chụp đèn in bằng chế độ xoắn ốc: một thành duy nhất, mọi milimét sợi đều lộ ra ngoài, dải màu đều và dễ đoán. Đây là kiểu mẫu thể hiện sợi cầu vồng rõ nhất.
- Tượng, mô hình cao và thon: dải màu chạy theo chiều cao, tạo cảm giác chuyển màu từ chân lên đỉnh.
- Mẫu có nhiều bề mặt cong, xoắn hoặc khối đa diện: hợp với sợi đa sắc trong một sợi, vì mỗi mặt nghiêng bắt sáng và lộ màu khác nhau.
- Tránh các chi tiết rất nhỏ in đơn lẻ nếu bạn muốn thấy nhiều màu: chúng có thể chỉ dùng một đoạn màu. Khi cần, in nhiều bản cùng lúc hoặc tăng kích thước.
- Sợi PETG Cầu Vồng như mã Candy hợp với đồ dùng cần dẻo dai hơn PLA; xem thêm đặc tính chung ở trang nhựa PETG.
Mẹo in để dải màu đẹp
- Sấy hoặc bảo quản sợi khô như với PLA và PETG thông thường; sợi ẩm gây bề mặt sần và mất độ bóng của dòng bóng lụa.
- Với hai dòng Bóng Lụa Cầu Vồng và Bóng Lụa Đa Sắc, in ở tốc độ vừa phải trong khoảng catalog nêu (30-50 mm/s): in quá nhanh thường làm bề mặt kém bóng. Chi tiết về hiệu ứng bóng lụa có trong bài PLA Silk bóng lụa.
- Muốn dải màu theo ý, hãy ước tính lượng sợi của mẫu trong slicer: phần mềm thường báo số mét sợi cần dùng, so với độ dài chu kỳ màu (nếu nhà sản xuất có công bố) để đoán được bao nhiêu màu sẽ hiện ra.
- Ghi lại màu ở đầu sợi trước khi in: bạn không chọn được điểm bắt đầu trên chu kỳ màu, nhưng biết màu hiện tại giúp bạn đoán màu chân vật in. Nếu cần bắt đầu từ một màu nhất định, có thể đùn bỏ một đoạn sợi trước khi in.
- Đặt đường nối lớp (seam) ở phía sau hoặc ở cạnh sắc để bề mặt chính liền mạch, nhất là với sợi bóng lụa phản chiếu ánh sáng.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao vật in của tôi chỉ có một màu dù dùng sợi cầu vồng?
Thường là do vật quá nhỏ: mỗi lớp tiêu thụ rất ít sợi nên cả vật nằm gọn trong một đoạn màu. Hãy in vật lớn hơn, in nhiều bản cùng lúc, hoặc dùng chế độ xoắn ốc cho bình hay ống để thấy dải màu.
Có chọn được màu bắt đầu khi in sợi cầu vồng không?
Không trực tiếp. Máy dùng sợi theo thứ tự trên cuộn. Bạn có thể đùn bỏ một đoạn trước khi in để đến màu mong muốn, đổi lại sẽ tốn một ít sợi.
Sợi đa sắc trong một sợi có cần máy nhiều đầu phun không?
Không. Nhiều màu đã nằm sẵn trong một sợi nên máy một đầu phun in được bình thường. Hiệu ứng là do cấu trúc sợi, không phải do máy thay sợi.
Sợi cầu vồng có in khó hơn sợi một màu không?
Về cách in, sợi cầu vồng giống dòng nền của nó: PLA Cầu Vồng in như PLA, PETG Cầu Vồng in như PETG. Phần khác là cách chọn mẫu để dải màu đẹp. Xem thêm ở trang nhựa PLA.
Sản phẩm liên quan
- CAILAB PLA Rainbow SunsetĐầu phun 195-220°C (khuyến nghị 205°C) · Bàn in 45-60°C (khuyến nghị 55°C)
- CAILAB PLA Rainbow AuroraĐầu phun 195-220°C (khuyến nghị 205°C) · Bàn in 45-60°C (khuyến nghị 55°C)
- CAILAB PLA Silk Rainbow CandyĐầu phun 200-220°C (khuyến nghị 210°C) · Bàn in 45-60°C (khuyến nghị 55°C)
- CAILAB PETG Rainbow CandyĐầu phun 225-245°C (khuyến nghị 235°C) · Bàn in 70-80°C (khuyến nghị 75°C)
- CAILAB PLA Silk Multi-Color Blue&GoldĐầu phun 200-220°C (khuyến nghị 210°C) · Bàn in 45-60°C (khuyến nghị 55°C)
- CAILAB PLA Silk Multi-Color Black&GoldĐầu phun 200-220°C (khuyến nghị 210°C) · Bàn in 45-60°C (khuyến nghị 55°C)
