Nhựa PETG là gì? Đặc tính và cách in PETG

PET (polyethylene terephthalate) là loại polyester quen thuộc trong chai nước và sợi vải. Khi sản xuất, một phần ethylene glycol trong chuỗi PET được thay bằng một glycol khác (thường là cyclohexanedimethanol, CHDM). Kết quả là nhựa PETG — chữ G viết tắt của “glycol-modified”, tức biến tính bằng glycol.

Sự thay đổi này khiến chuỗi polyme khó sắp xếp thành tinh thể. Nhựa ở dạng vô định hình nên trong hơn, ít giòn hơn và nóng chảy, đông cứng đều hơn — đúng những gì máy in FDM cần. PET thường thì kết tinh khi nguội chậm, dễ đục và co ngót không đều, nên rất ít khi được dùng làm filament phổ thông.

• Dai và chịu va đập: khi quá tải, PETG thường uốn cong hoặc biến dạng trước khi gãy, thay vì vỡ đột ngột như PLA. Phù hợp kẹp, móc, khớp lắp ghép.
• Chịu nhiệt khá hơn PLA: hướng dẫn của Prusa Research ghi PETG phù hợp dùng trong nhà và phần lớn ngoài trời ở nhiệt độ dưới 80°C (PLA mềm ra khi vượt khoảng 60°C).
• Bề mặt thường bóng; các màu trong suốt cho hiệu ứng xuyên sáng đẹp.

PETG là vật liệu hút ẩm (hygroscopic): sợi nhựa hấp thụ hơi nước từ không khí, và cuộn để hở trong không khí ẩm sẽ hút ẩm dần — nhanh hay chậm tùy độ ẩm nơi để. Khi sợi ẩm đi qua đầu nóng, nước bốc hơi thành bọt khí, làm bản in có bề mặt sần, kéo sợi nhiều hơn và lớp in kém bám.

Vì vậy, với PETG, sấy nhựa trước khi in và cất trong hộp kín có gói hút ẩm là thói quen nên có ngay từ đầu. Dấu hiệu nhận biết sợi ẩm, nhiệt độ và thời gian sấy được trình bày đầy đủ trong Sấy nhựa đúng cách.

PETG nóng chảy có độ nhớt cao và dính, nên khi đầu phun di chuyển qua khoảng trống giữa hai phần của mô hình, nhựa dễ rỉ ra và tạo các sợi tơ mảnh. Một ít tơ trên PETG là bình thường; nhiều tơ thường do nhiệt quá cao, rút sợi (retraction) chưa đủ hoặc sợi bị ẩm.

Cách tiếp cận chung là hạ nhiệt độ từng bước 5°C trong dải cho phép, tinh chỉnh khoảng rút sợi và đảm bảo sợi khô. Quy trình chi tiết có trong Lỗi stringing (kéo sợi).

Khác với PLA, vấn đề của PETG thường không phải là bám kém mà là bám quá chặt. Trên mặt kính hoặc tấm PEI nhẵn, PETG có thể dính mạnh đến mức khi gỡ bản in sẽ bứt luôn một mảng bề mặt bàn. Để an toàn cho bàn in:

• Dùng tấm in phủ bột / nhám (textured) nếu có; Prusa Research khuyên không in PETG trực tiếp trên tấm PEI nhẵn vì có thể bám quá chặt.
• Nếu buộc phải in trên PEI nhẵn hoặc kính, phủ một lớp keo dán giấy dạng thỏi làm lớp ngăn cách (cũng là khuyến nghị của Prusa Research).
• Đừng ép lớp đầu tiên quá sát bàn như khi in PLA; để khe đầu phun cao hơn một chút giúp lớp đầu đều và dễ gỡ hơn.
• Đợi bàn nguội hẳn rồi mới gỡ bản in.

Bảng dưới đây là thông số nhà sản xuất công bố cho các dòng PETG CAILAB (hiển thị trên trang sản phẩm); hãy coi đó là điểm xuất phát và tinh chỉnh theo máy của bạn. Ngoài nhiệt độ, PETG thường cần quạt làm mát ở mức vừa phải (thấp hơn PLA) để các lớp hàn dính tốt với nhau. Thông số nhiều vật liệu khác có trong Bảng nhiệt độ in.

PETG hợp với những chi tiết cần bền hơn PLA nhưng không muốn xử lý độ khó của ABS: hộp đựng dụng cụ, giá treo, kẹp ống, vỏ bảo vệ mạch điện, chi tiết lắp ghép có khớp bẻ, chậu cây và đồ dùng để ở ban công. Bản PETG sợi carbon được nhà sản xuất mô tả là cứng hơn, bề mặt mờ; sợi carbon mài mòn đầu phun đồng nên cần đầu phun thép tôi.

Với chi tiết thường xuyên ở nơi nóng như trong xe ô tô hoặc gần động cơ, nên cân nhắc ABS — sự khác biệt được phân tích trong PETG và ABS. Còn nếu bạn chưa chắc nên chọn PETG hay PLA cho dự án đầu tiên, xem So sánh PLA và PETG.

Dòng PETG Tiêu Chuẩn của CAILAB có nhiều màu đặc và màu trong suốt, ví dụ PETG Silver hoặc PETG Transparent Green; dòng PETG Cầu Vồng chuyển màu theo lớp in. Bạn có thể xem đầy đủ trong nhóm nhựa PETG hoặc trang nhựa in 3D CAILAB.

Thông số in của từng dòng nhựa là số liệu nhà sản xuất công bố, hiển thị trên trang sản phẩm tương ứng. Đặc tính chung của vật liệu lấy từ các nguồn liệt kê ở cuối bài. Tony Swift chưa tự thử nghiệm cơ lý hay nhiệt cho các dòng nhựa này; hãy coi thông số là điểm xuất phát và in thử trên máy của bạn.