Bản in sai kích thước: nguyên nhân và cách hiệu chỉnh

Dùng thước cặp (điện tử hoặc cơ) thay vì thước kẻ, vì sai lệch thường chỉ vài phần mười milimét. Một khối hiệu chỉnh (calibration cube) cạnh 20 mm có ký hiệu X, Y, Z là mẫu phổ biến; in nó với chính vật liệu và profile bạn hay dùng.

Đo mỗi trục ở vài vị trí và tránh vùng lớp đầu, vì phần chân thường bè ra và làm sai số đo. Ghi lại cả ba con số. Sai lệch nhỏ khoảng ±0,1 mm trên 20 mm là bình thường với máy FDM phổ thông; sai lớn hơn, hoặc sai lệch theo một chiều có quy luật, mới đáng xử lý.

E-steps là số bước motor đùn để đẩy 1 mm sợi; flow (hệ số lưu lượng) là phần trăm chỉnh thêm trong slicer. Nên hiệu chỉnh e-steps trước, sau đó mới tinh chỉnh flow theo từng loại nhựa. Nhiều máy đời mới đã hiệu chỉnh sẵn và không cho đổi e-steps dễ dàng; khi đó chỉ cần chỉnh flow.

1. Nung đầu phun tới nhiệt độ in, nạp sợi và đánh dấu sợi cách cửa vào bộ đùn đúng 120 mm.
2. Ra lệnh đùn 100 mm với tốc độ chậm.
3. Đo khoảng cách còn lại từ dấu tới cửa bộ đùn. Nếu còn đúng 20 mm, e-steps ổn. Nếu khác, tính e-steps mới bằng e-steps hiện tại nhân 100 rồi chia cho số mm thực sự đã đùn, lưu vào firmware theo hướng dẫn của máy.
4. In một khối rỗng chỉ có một đường thành (chế độ vase hoặc 0 lớp đáy và đỉnh), đo độ dày thành ở vài vị trí.
5. Chỉnh flow bằng flow hiện tại nhân độ rộng đường in đặt trong slicer rồi chia cho độ dày thành đo được. In lại để xác nhận.

Elephant foot là khi vài lớp đầu bè ra ngoài do đầu phun được canh sát bàn để bám tốt, cộng với sức nặng của các lớp trên và bàn nóng. Nâng nhẹ lớp đầu và giảm nhiệt bàn trong dải cho phép thường giúp; nhiều slicer có tùy chọn bù elephant foot thu nhỏ lớp đầu. Cách canh lớp đầu cho bám tốt mà không bè nằm ở bài bám bàn và cong vênh; vát mép 0,4–0,5 mm ở chân chi tiết khi thiết kế cũng che hiện tượng này hiệu quả.

Lỗ tròn in nhỏ có hai lý do. Thứ nhất, file STL biểu diễn vòng tròn bằng đa giác; độ phân giải xuất thấp làm lỗ thành đa giác có đường nội tiếp nhỏ hơn. Thứ hai, khi in vòng tròn nhỏ, nhựa có xu hướng bị kéo vào phía trong. Hãy xuất mesh mịn hơn, dùng tùy chọn bù lỗ hoặc horizontal expansion âm chỉ cho lỗ trong slicer, và thêm dung sai ngay từ thiết kế.

Mọi loại nhựa đều co lại một chút khi nguội. ABS co ngót nhiều hơn PLA rõ rệt, nên chi tiết ABS lớn thường nhỏ hơn thiết kế và dễ cong vênh; PETG thường nằm giữa. Nếu đã chỉnh đúng flow mà chi tiết lớn vẫn nhỏ đều mọi hướng, hãy bù tỉ lệ nhỏ trong slicer theo số đo thực tế cho riêng loại nhựa đó, ví dụ cho ABS Tiêu Chuẩn, thay vì đổi thông số của máy. Thông tin vật liệu xem tại trang nhựa ABS.

Nếu chỉ một trục X hoặc Y sai, trong khi trục kia đúng, lỗi thường nằm ở cơ khí của trục đó: dây đai lỏng làm hành trình không đều và góc bo tròn, puli có vít hãm lỏng làm trục trượt. Căng dây đai vừa đủ (như dây đàn khi gảy có tiếng trầm, không chùng), siết vít puli, và kiểm tra con lăn bánh xe. Không nên đổi steps/mm của X/Y để chữa sai lệch do đùn thừa, vì như vậy chỉ che lỗi thật.

Sai trục Z thường do lớp đầu: đầu phun quá cao hoặc quá thấp làm cả khối lệch đúng khoảng đó. Ngoài ra, chọn chiều cao lớp là bội số của bước trục Z (nhiều máy dùng các giá trị như 0,04 mm) giúp các lớp đều hơn. Nếu bản in bị tách lớp hoặc gãy theo lớp, đó là chủ đề của tốc độ in, làm mát và độ bám lớp.

Ngay cả máy đã hiệu chỉnh tốt cũng không in được hai chi tiết khít đúng bằng kích thước danh định. Khi thiết kế chi tiết lắp ghép, hãy để khe hở; khoảng 0,2–0,4 mm mỗi bên là điểm bắt đầu phổ biến cho lắp trượt, rồi điều chỉnh theo máy của bạn. Lắp chặt cần khe nhỏ hơn, bản lề in liền cần khe lớn hơn.

Cách nhanh nhất là in một mẫu thử dung sai gồm các chốt và lỗ với khe tăng dần, chọn khe phù hợp và ghi lại cho từng loại nhựa. Vật liệu mờ như PLA Mờ màu đen giúp dễ nhìn đường lớp khi đo; với chi tiết cần dẻo dai hơn, có thể chọn PETG như PETG Tiêu Chuẩn màu xám nhạt. Chọn vật liệu cho chi tiết cơ khí có bài riêng: chọn filament cho chi tiết cơ khí; vật liệu PLA xem tại trang nhựa PLA.