Tốc độ in, quạt làm mát và độ bám lớp

Lưu lượng thể tích là thể tích nhựa đầu phun phải làm nóng chảy và đẩy ra mỗi giây: lưu lượng (mm³/s) = tốc độ (mm/s) × độ cao lớp (mm) × bề rộng đường in (mm).

Ví dụ với đầu phun 0.4 mm, lớp 0.2 mm và bề rộng đường 0.45 mm: in ở 60 mm/s cần khoảng 0.2 × 0.45 × 60 = 5.4 mm³/s; in ở 150 mm/s cần khoảng 13.5 mm³/s. Nếu tăng độ cao lớp lên 0.3 mm ở cùng tốc độ, lưu lượng tăng thêm một nửa. Vì vậy cùng một con số mm/s có thể an toàn ở lớp mỏng nhưng vượt giới hạn ở lớp dày.

Hotend phổ thông kiểu V6 thường nóng chảy PLA ổn định ở khoảng 10–15 mm³/s, còn các hotend lưu lượng cao được thiết kế để đi xa hơn nhiều; con số cụ thể tùy máy, nên hãy tra thông số của hãng máy hoặc tự đo.

Nhựa chỉ ở trong vùng nóng của đầu phun một khoảng thời gian rất ngắn. In nhanh hơn nghĩa là nhựa có ít thời gian hơn để nóng chảy hết; đến một ngưỡng, lõi sợi nhựa chưa chảy đủ, áp suất tăng, bánh răng đùn trượt hoặc kêu tạch và đường in bị thiếu nhựa. Lớp in thiếu nhựa và nhựa không đủ nóng là hai nguyên nhân phổ biến khiến các lớp bám vào nhau kém.

Tăng nhiệt độ vài độ giúp đẩy ngưỡng lên một chút, nhưng không thay được hotend lưu lượng cao. Cách làm thực tế là đặt giới hạn "lưu lượng thể tích tối đa" (max volumetric speed) trong hồ sơ nhựa của slicer; slicer sẽ tự giảm tốc ở những đoạn vượt ngưỡng. Một số slicer như OrcaSlicer có sẵn bài kiểm tra lưu lượng tối đa: in một vật tăng dần lưu lượng và đọc điểm bắt đầu thiếu nhựa, rồi đặt giới hạn thấp hơn điểm đó một khoảng an toàn.

• Lớp đầu: chậm (thường khoảng 20–30 mm/s) để nhựa có thời gian bám bàn; chi tiết ở bài bám bàn và cong vênh.
• Thành ngoài (outer wall): chậm hơn thành trong để bề mặt đẹp và kích thước chính xác.
• Phần đặc bên trong (infill): có thể nhanh nhất, miễn là chưa chạm giới hạn lưu lượng.
• Cầu và phần nhô: chậm vừa phải kèm quạt mạnh (với PLA) để nhựa đông lại trước khi võng.
• Gia tốc (acceleration) ảnh hưởng thời gian in và rung không kém tốc độ tối đa; trên chi tiết nhỏ, máy hiếm khi đạt được tốc độ đặt.

Đây là điểm khởi đầu, không phải quy tắc cứng: quạt mỗi máy mạnh yếu khác nhau, nên 50% trên máy này có thể tương đương 80% trên máy khác. Hãy chỉnh theo kết quả thực tế, và tách riêng mức quạt cho cầu và phần nhô nếu slicer cho phép. Với dòng bóng lụa như PLA Bóng Lụa Xmas Green, cách giữ độ bóng được bàn kỹ ở bài PLA Silk.

Với chi tiết nhỏ hoặc phần đỉnh nhọn của mô hình, mỗi lớp in xong chỉ trong vài giây, và lớp mới đặt lên khi lớp cũ còn mềm. Kết quả là đỉnh bị chảy, méo hoặc có cục nhựa. Slicer có thiết lập thời gian tối thiểu mỗi lớp (minimum layer time): khi lớp quá nhỏ, máy tự giảm tốc để lớp kịp nguội.

Nếu giảm tốc vẫn chưa đủ, hãy in hai ba bản cùng lúc trên bàn để mỗi lớp có thêm thời gian nguội, hoặc thêm một cột phụ nhỏ ở xa. Với PLA, tăng quạt ở các lớp này cũng giúp đáng kể.

Hướng in cũng quan trọng: bản in FDM luôn yếu nhất theo phương vuông góc với lớp. Với chi tiết chịu lực, xoay mô hình để lực tác dụng dọc theo các lớp thay vì kéo chúng tách nhau. Nếu nhựa có dấu hiệu ẩm, xem bài sấy filament.

Bảng dưới lấy dải tốc độ theo thông số trên trang sản phẩm của các dòng CAILAB. Đây là dải khởi điểm thận trọng của nhà sản xuất; trên máy in tốc độ cao, bạn có thể in nhanh hơn nếu lưu lượng còn trong giới hạn của hotend và nhiệt độ được tăng tương ứng, nhưng hãy kiểm tra bằng bản in thử. Các dòng RMERME cũng có tốc độ in do nhà sản xuất công bố trên từng trang sản phẩm; hãy bắt đầu từ con số đó.

TPU mềm nên khi đẩy nhanh, sợi dễ bị cong và kẹt giữa bánh răng đùn và đầu phun, nhất là với máy dùng ống Bowden dài. In chậm và đều giúp đùn ổn định; bộ đùn gắn trực tiếp (direct drive) xử lý TPU dễ hơn. Xem thêm TPU Dẻo 95A Black hoặc trang nhựa TPU.

Nhiệt độ và tốc độ luôn đi cùng nhau: thay đổi một bên thì kiểm tra lại bên kia bằng bảng nhiệt độ in và tháp nhiệt độ. Nếu sau khi tăng tốc thấy nhiều sợi tơ hơn, xem bài lỗi stringing. Để so sánh đặc tính in của PLA, PETG, ABS và TPU, xem trang so sánh các loại nhựa.